Nie każda zmiana wymaga rewolucji. Czasem potrzebujesz nazwać problem, spojrzeć na niego inaczej i wykonać pierwszy krok. Poznaj 7 pytań, które pomogą Ci sprawdzić, czy coaching może być dla Ciebie właściwym wsparciem.
DYNAMICZNY ROZWÓJ • WIEDZA • ROZWÓJ OSOBISTY
Kiedy coaching naprawdę pomaga? 7 pytań, które warto sobie zadać
Można mieć dobrą pracę, poukładane życie i wiele powodów do zadowolenia, a mimo to czuć, że coś przestało pasować. Nie zawsze od razu wiadomo co. I właśnie od tego pytania warto czasami zacząć.
PRAKTYCZNY PRZEWODNIK • 7 PYTAŃ • PRZYKŁADY • ĆWICZENIA
Wyobraź sobie zwykły niedzielny wieczór. Przed Tobą kolejny tydzień pracy. Nic szczególnego się nie wydarzyło, nie ma wielkiego kryzysu, ale znowu pojawia się myśl: „Czy naprawdę chcę tak funkcjonować przez następnych kilka lat?”.
Czasami za takim pytaniem stoi przemęczenie. Innym razem niespełnione ambicje, zmiana priorytetów, trudności z podejmowaniem decyzji lub poczucie, że żyjesz bardziej według oczekiwań innych niż własnych. Nie każdy z tych problemów wymaga coachingu. Warto jednak sprawdzić, co właściwie próbujesz sobie powiedzieć.
Dobry coaching nie polega na przekonywaniu, że możesz wszystko. Nie opiera się też na rozdawaniu uniwersalnych rad. Jego wartością może być dobrze poprowadzona rozmowa, w której oddzielasz fakty od przypuszczeń, rozpoznajesz swoje możliwości i zaczynasz dostrzegać decyzje, które wcześniej wydawały się niedostępne.
Ważne rozróżnienie: coaching nie podejmuje decyzji za Ciebie. Pomaga stworzyć warunki, w których możesz podejmować je bardziej świadomie.
OD CZEGO ZACZYNA SIĘ POTRZEBA ZMIANY?
Cztery sytuacje, w których warto się zatrzymać
Każda z nich może być początkiem świadomej pracy nad sobą. Rozwiń wybrany kafelek, aby zobaczyć, co może kryć się pod powierzchnią problemu.
Wszystko analizujesz, ale trudno Ci wybrać
Masz kilka możliwości, a każda wydaje się mieć tyle samo zalet co wad.
Czytaj więcej +
Czasami nie brakuje Ci informacji. Brakuje kryterium, według którego oceniasz możliwości. Warto najpierw zapytać, co naprawdę jest dla Ciebie ważne.
Wiesz, że coś nie działa, ale przywykłeś do tego
Powtarzasz ten sam schemat, choć coraz mniej Ci odpowiada.
Czytaj więcej +
Przyzwyczajenie daje poczucie bezpieczeństwa. Nie musi jednak oznaczać, że dotychczasowy sposób działania nadal jest najlepszy.
Zajmujesz się wszystkim, oprócz tego, co ważne
Dzień jest pełen obowiązków, ale trudno wskazać własny kierunek.
Czytaj więcej +
Nie każda pilna sprawa jest Twoim priorytetem. Być może potrzebujesz zdecydować, na co przestać przeznaczać energię.
Czekasz, aż pojawi się pewność
Chcesz działać, ale wciąż odkładasz pierwszy krok na później.
Czytaj więcej +
Pewność nie zawsze poprzedza działanie. Niekiedy dopiero niewielkie, bezpieczne doświadczenie pozwala ją stopniowo budować.
PRAKTYCZNA AUTOREFLEKSJA
Siedem pytań, które mogą uporządkować Twój kierunek
Nie musisz odpowiadać na wszystkie od razu. Możesz zatrzymać się przy jednym, jeśli odkryjesz coś ważnego. Warto zapisać odpowiedzi — myśli, które wydają się jasne w głowie, na papierze często układają się zupełnie inaczej.
Co właściwie chcę zmienić?
„Chcę mieć lepsze życie” brzmi dobrze, ale niewiele mówi o tym, co zrobić jutro rano. Co dokładnie miałoby wyglądać inaczej? Twoja praca? Relacja z bliską osobą? Sposób reagowania na krytykę? A może ilość czasu, którą zostawiasz dla siebie?
Spróbuj odejść od ogólnych deklaracji. Zmiana zaczyna nabierać kształtu, kiedy potrafisz opisać konkretną sytuację.
Dlaczego to jest dla mnie ważne?
Niektóre cele nosimy ze sobą tak długo, że przestajemy pytać, skąd się wzięły. Awans, większe zarobki, własna firma, kolejny dyplom — każdy z tych planów może być wartościowy. Ale czy nadal jest Twój?
W coachingu warto przyjrzeć się różnicy między tym, co naprawdę wybierasz, a tym, co wydaje Ci się obowiązkiem.
Co już próbowałem i dlaczego to nie wystarczyło?
Zanim zaczniesz szukać nowej metody, przyjrzyj się poprzednim. Może masz za sobą kilka nieudanych prób zmiany pracy. Może kolejny raz postanawiasz wyznaczać granice, a potem znowu zgadzasz się na wszystko. Ważniejsze od oceniania swoich wcześniejszych decyzji jest zrozumienie, czego Cię nauczyły.
Czy widzę wszystkie możliwości?
Gdy długo tkwimy w jednej sytuacji, łatwo zobaczyć tylko dwie drogi: zostać albo odejść, zgodzić się albo odmówić, spróbować albo zrezygnować. Tymczasem pomiędzy nimi może istnieć wiele rozsądnych rozwiązań.
Osoba, która myśli o odejściu z pracy, może najpierw porozmawiać o zmianie zakresu obowiązków, sprawdzić inną rolę wewnątrz firmy albo przetestować nowe kompetencje w niewielkim projekcie.
Poznaj możliwości indywidualnej pracy nad decyzją i zmianą.
Na co mam rzeczywisty wpływ?
Nie możesz decydować za pracodawcę, partnera ani innych ludzi. Nie zmienisz także wszystkich okoliczności. Możesz jednak zmienić sposób przygotowania rozmowy, wybrać własne działanie, postawić granicę albo zaplanować kolejny krok.
To często uwalniające odkrycie: nie musisz mieć kontroli nad całym światem, aby odzyskać wpływ na fragment własnego życia.
Po czym poznam, że robię postępy?
Cel „chcę być bardziej pewny siebie” może być ważny, ale trudno go ocenić. Konkretne zachowanie to już coś innego: „Na następnym spotkaniu przedstawię własną opinię, nawet jeśli ktoś będzie myślał inaczej”.
Postęp nie zawsze musi oznaczać wielki sukces. Może być nim rozmowa, którą dotąd odkładałeś, świadoma odmowa albo pierwsza decyzja podjęta bez niekończącego się analizowania.
Jaki pierwszy krok mogę wykonać bez czekania na idealny moment?
To pytanie bywa najtrudniejsze. Łatwo przecież powiedzieć, że potrzebujesz jeszcze czasu, dodatkowych danych albo większej pewności siebie. Czasami rzeczywiście tak jest. Innym razem czekanie staje się sposobem unikania decyzji.
Zamiast planować całą rewolucję, sprawdź, jaki mały ruch możesz wykonać w bezpieczny sposób. Jedna wiadomość, jedna rozmowa, jedno sprawdzone założenie. Działanie daje informacje, których samo myślenie nie dostarczy.
PRZYKŁAD Z PRAKTYKI ŻYCIOWEJ • SYTUACJA FIKCYJNA
Marta nie wiedziała, czy odejść z pracy. Dopiero inne pytanie pozwoliło jej ruszyć dalej.
Marta ma 39 lat i od kilku lat pracuje w dużej organizacji. Zarabia przyzwoicie, zna swoje obowiązki i jest ceniona przez współpracowników. A jednak coraz częściej myśli o odejściu. Nie potrafi tylko powiedzieć, dokąd chciałaby pójść.
Przez kilka miesięcy przegląda ogłoszenia. Jedna oferta jest zbyt podobna do obecnej pracy, inna wymaga przeprowadzki, kolejna budzi obawy o stabilność. Każdy wieczór kończy się podobnie: kilka zapisanych ofert i żadna decyzja.
W pewnym momencie zamiast pytać „Gdzie powinnam pracować?”, zaczyna zastanawiać się: „Czego tak naprawdę brakuje mi w obecnym miejscu?”. Odkrywa, że nie chodzi przede wszystkim o wynagrodzenie. Brakuje jej samodzielności, wpływu na decyzje i możliwości uczenia się nowych rzeczy.
Marta przygotowuje rozmowę o zmianie zakresu obowiązków. Równolegle zaczyna sprawdzać inne kierunki. Nie ma jeszcze rozwiązania, ale przestaje krążyć wokół tego samego problemu. Zmiana nie zaczęła się od wypowiedzenia. Zaczęła się od lepszego pytania.
WPROWADŹ W PRAKTYKĘ
Dziesięć minut, które możesz przeznaczyć na własny kierunek
Nie trzeba od razu planować kolejnych pięciu lat. Zacznij od trzech odpowiedzi na kartce.
Co dziś najbardziej wymaga uwagi?
Nazwij jeden konkretny problem. Nie opisuj całego życia — wybierz to, co naprawdę jest ważne.
Co chciałbym zobaczyć inaczej?
Opisz zmianę własnymi słowami. Poszukaj sygnału, dzięki któremu ją rozpoznasz.
Co zrobię jako pierwsze?
Wybierz krok, na który masz wpływ. Ustal termin i sposób sprawdzenia jego rezultatu.
A kiedy coaching nie będzie najlepszym wyborem?
Dobrze dobrana metoda jest ważniejsza od jej nazwy. Jeżeli potrzebujesz nauczyć się konkretnej umiejętności, szkolenie może być bardziej użyteczne. Jeśli poszukujesz doświadczenia kogoś, kto przeszedł podobną drogę, warto rozważyć mentoring. Gdy potrzebujesz analizy i eksperckich rekomendacji, właściwsze może być doradztwo.
Coaching nie jest również zamiennikiem psychoterapii ani pomocy medycznej. Jeśli doświadczasz nasilonego cierpienia psychicznego, problemów wymagających diagnozy lub leczenia, potrzebna może być pomoc odpowiednio wykwalifikowanego specjalisty.
Nie musisz od początku znać właściwej nazwy usługi. Możesz najpierw zrozumieć swoją potrzebę, a później dobrać do niej odpowiedni sposób pracy.
GDZIE SZUKAĆ DALEJ?
Wybierz kierunek, który odpowiada Twojej sytuacji
Jeżeli chcesz zgłębić temat, możesz zacząć od naszych materiałów i poznać różne możliwości pracy. Więcej o działalności znajdziesz również na stronie głównej Dynamiczny Rozwój.
PYTANIA CZYTELNIKÓW
Co warto wiedzieć przed rozpoczęciem coachingu?
Czy muszę mieć konkretny cel?
Nie. Czasami pierwsza rozmowa służy właśnie uporządkowaniu sytuacji i nazwaniu tego, nad czym warto pracować.
Czy coach powie mi, co powinienem zrobić?
W klasycznym coachingu główną rolę odgrywają pytania, refleksja i samodzielne poszukiwanie rozwiązań. Jeżeli oczekujesz praktycznych rekomendacji, warto rozważyć również mentoring lub doradztwo.
Czy jedno spotkanie może wystarczyć?
Niektóre tematy można uporządkować podczas jednego spotkania, inne wymagają dłuższego procesu. Wszystko zależy od celu i sytuacji.
Czy coaching można prowadzić online?
Tak. Forma online pozwala pracować indywidualnie nad celem niezależnie od miejsca zamieszkania.
Czy coaching zastępuje psychoterapię?
Nie. Coaching jest pracą rozwojową i nie służy diagnozowaniu ani leczeniu zaburzeń psychicznych.
Nie musisz znać całej drogi, żeby zrobić pierwszy krok
Jeżeli po przeczytaniu tego artykułu jedno z pytań zostało z Tobą na dłużej, być może właśnie tam warto skierować uwagę. Nie potrzebujesz natychmiastowej odpowiedzi na wszystko. Potrzebujesz zrozumieć, co jest teraz istotne i co możesz z tym zrobić.
Coaching może w tym pomóc, ale nie jest warunkiem rozpoczęcia zmiany. Zacznij od własnej refleksji, małego działania i uważnego sprawdzenia jego efektu.
„Jaka decyzja, którą odkładam, mogłaby uczynić moje życie choć trochę bardziej zgodnym z tym, czego naprawdę chcę?”.
PIERWSZY KROK
Pierwszy krok może zacząć się od rozmowy
Opowiedz o swojej sytuacji i celu. Wspólnie określimy kierunek, który najlepiej odpowiada temu, czego potrzebujesz teraz.